RYS. 7.5 — DYNAMIKA

Dynamika — sprawdzian z fizyki, klasa 7

Dlaczego ciała ruszają, hamują i spadają. Trzy zasady dynamiki i jeden kluczowy wzór $F = m \cdot a$ — z siłą wypadkową, nie z siłą silnika.

Grupa A — PDF za darmo ↓Ściąga wzorów

Lista kontrolna przed sprawdzianem

siła wypadkowa i siły równoważące się
I zasada dynamiki: bezwładność
II zasada dynamiki: $F = m \cdot a$
III zasada dynamiki: akcja i reakcja
opory ruchu: tarcie i opór powietrza
swobodne spadanie ciał, przyspieszenie ziemskie

UWAGA: Najczęściej dział 5 klasy 7; bywa nazwany „Siły i zasady dynamiki”.

Ściąga wzorów: Dynamika

Poz.	Wzór	Oznaczenia	Jednostka
W1	$F_{w} = m \cdot a$	$F_{w}$ — siła wypadkowa, $m$ — masa, $a$ — przyspieszenie	$N$
W2	$a = \frac{F _{w}}{m}$	przyspieszenie z siły wypadkowej	$\frac{m}{s ^{2}}$
W3	$F_{g} = m \cdot g$	ciężar, $g \approx 10 \frac{m}{s ^{2}}$	$N$
W4	$v = g \cdot t$	prędkość w spadku swobodnym po czasie $t$	$\frac{m}{s}$

Rozwiąż jak fizyk

liczby sprawdzone programem

3 zadania typowe dla sprawdzianu z tego działu, każde w 4 krokach: dane, szukane, wzór, obliczenia ze sprawdzeniem jednostek.

ZAD. 1

Na wózek o masie 20 kg działa siła wypadkowa 50 N. Oblicz przyspieszenie wózka.

1DANE
$m = 20 kg$ $F_{w} = 50 N$
2SZUKANE
$a = ? [\frac{m}{s ^{2}}]$
3WZÓR
$F_{w} = m \cdot a \Rightarrow a = \frac{F _{w}}{m}$
4OBLICZENIA
$a = \frac{50 N}{20 kg}$ $a = 2, 5 \frac{m}{s ^{2}}$

SPRAWDZONO JEDNOSTKI

[N] : [kg] = [\frac{kg \cdot m / s ^{2}}{kg}] = [\frac{m}{s ^{2}}] ✓

Odpowiedź: Wózek porusza się z przyspieszeniem 2,5 m/s².

ZAD. 2

Silnik samochodu o masie 1200 kg działa siłą napędową 3000 N, a opory ruchu wynoszą 600 N. Oblicz przyspieszenie samochodu.

1DANE
$m = 1200 kg$ $F_{n} = 3000 N, F_{o} = 600 N$
2SZUKANE
$a = ? [\frac{m}{s ^{2}}]$
3WZÓR
$F_{w} = F_{n} - F_{o}, a = \frac{F _{w}}{m}$
4OBLICZENIA
$F_{w} = 3000 N - 600 N = 2400 N$ $a = \frac{2400 N}{1200 kg}$ $a = 2 \frac{m}{s ^{2}}$

SPRAWDZONO JEDNOSTKI

[N] : [kg] = [\frac{m}{s ^{2}}] ✓

Odpowiedź: Samochód przyspiesza z przyspieszeniem 2 m/s².

ZAD. 3

Kamień spada swobodnie przez 3 s. Jaką prędkość osiągnie? Pomiń opór powietrza.

1DANE
$t = 3 s$ $g = 10 \frac{m}{s ^{2}}$
2SZUKANE
$v = ? [\frac{m}{s}]$
3WZÓR
$v = g \cdot t$
4OBLICZENIA
$v = 10 \frac{m}{s ^{2}} \cdot 3 s$ $v = 30 \frac{m}{s}$

SPRAWDZONO JEDNOSTKI

[\frac{m}{s ^{2}}] \cdot [s] = [\frac{m}{s}] ✓

Odpowiedź: Po 3 s kamień ma prędkość 30 m/s, czyli 108 km/h.

Przelicznik jednostek działu

kN → N (· 1000)
g → kg (: 1000)
t → kg (· 1000)
km/h → m/s (: 3,6)
m/s → km/h (· 3,6)

Wszystkie jednostki z klas 7–8 w jednym miejscu: przelicznik jednostek.

Sprawdzian do wydruku

WYDANIE A · BEZPŁATNE

Grupa A sprawdzianu

Siły i zasady dynamiki: pełny arkusz grupy A do wydruku (bez klucza). Rozwiąż go na czas, jak na lekcji.

Pobierz PDF ↓

WYDANIE A–E · Z KLUCZEM

Grupy A–E, klucz, punktacja

Siły i zasady dynamiki — sprawdzian z fizyki, klasa 7, grupy A–E. W sklepie Nie każ mu liczyć!

3,90 złW sklepie →

Więcej do tego działu

Zestaw kart pracy · 7,90 złSiły i zasady dynamiki, fizyka klasa 7

W sklepie →

Uwagi: typowe błędy

Wstawianie do $F = m \cdot a$ siły silnika zamiast siły wypadkowej (silnik minus opory).
Masa w gramach zamiast w kilogramach.
Siły akcji i reakcji „równoważą się” — nie, bo działają na dwa różne ciała.

Co mówi I zasada dynamiki?

Jeśli na ciało nie działa siła albo siły się równoważą, ciało stoi albo porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym.

Czy cięższe ciała spadają szybciej?

Bez oporu powietrza wszystkie ciała spadają z tym samym przyspieszeniem g ≈ 10 m/s². Różnice widać tylko przez opór powietrza.

UWAGA DLA NAUCZYCIELA

Sprawdzian „Siły i zasady dynamiki” (grupy A–E) obejmuje bezwładność, trzy zasady Newtona, ciężar i tarcie.

Zestaw w sklepie →