RYS. 7.1 — PIERWSZE SPOTKANIE Z FIZYKĄ

Pierwsze spotkanie z fizyką — sprawdzian z fizyki, klasa 7

Pierwszy dział klasy 7: jak mierzyć, w czym podawać wynik i czym jest siła. Na sprawdzianie liczysz średnią z pomiarów, zamieniasz jednostki i dodajesz siły leżące na jednej prostej.

Materiały do działu ↓Ściąga wzorów

Lista kontrolna przed sprawdzianem

wielkości fizyczne i ich jednostki w układzie SI (metr, kilogram, sekunda, amper, kelwin)
przedrostki: mili-, centy-, kilo-, mega- i zamiana jednostek
pomiar, dokładność przyrządu i niepewność pomiaru
średnia z kilku pomiarów i zaokrąglanie wyniku
rodzaje oddziaływań: grawitacyjne, elektrostatyczne, magnetyczne, sprężyste
siła jako miara oddziaływania, siłomierz, jednostka 1 N
cechy siły: wartość, kierunek, zwrot, punkt przyłożenia
siła wypadkowa i siła równoważąca (siły na jednej prostej)

UWAGA: W większości podręczników to dział 1 klasy 7 — to właśnie jego szukasz, gdy nauczyciel mówi „sprawdzian z działu 1”.

Ściąga wzorów: Pierwsze spotkanie z fizyką

Poz.	Wzór	Oznaczenia	Jednostka
W1	$\overset{x}{ˉ} = \frac{x _{1} + x _{2} + \dots + x _{n}}{n}$	średnia arytmetyczna z $n$ pomiarów	$jak pomiar$
W2	$F_{w} = F_{1} + F_{2}$	wypadkowa dwóch sił o tym samym zwrocie	$N$
W3	$F_{w} = F_{1} - F_{2}$	wypadkowa sił o przeciwnych zwrotach ( $F_{1} > F_{2}$ ), zwrot jak większej	$N$
W4	$F_{g} = m \cdot g$	ciężar (siła ciężkości), $m$ — masa w kg, $g = 10 \frac{N}{kg}$	$N$

Rozwiąż jak fizyk

liczby sprawdzone programem

3 zadania typowe dla sprawdzianu z tego działu, każde w 4 krokach: dane, szukane, wzór, obliczenia ze sprawdzeniem jednostek.

ZAD. 1

Uczeń trzy razy zmierzył stoperem czas spadania piłki: 4,2 s; 4,4 s; 4,3 s. Podaj wynik pomiaru.

1DANE
$t_{1} = 4, 2 s$ $t_{2} = 4, 4 s$ $t_{3} = 4, 3 s$
2SZUKANE
$\overset{ˉ}{t} = ? [s]$
3WZÓR
$\overset{ˉ}{t} = \frac{t _{1} + t _{2} + t _{3}}{3}$
4OBLICZENIA
$\overset{ˉ}{t} = \frac{4 , 2 s + 4 , 4 s + 4 , 3 s}{3} = \frac{12 , 9 s}{3}$ $\overset{ˉ}{t} = 4, 3 s$

SPRAWDZONO JEDNOSTKI

[s] : 3 = [s] ✓

Odpowiedź: Wynik pomiaru to średnia 4,3 s — z tą samą dokładnością co stoper (0,1 s).

ZAD. 2

Dwie drużyny przeciągają linę. Pierwsza ciągnie w prawo siłą 450 N, druga w lewo siłą 380 N. Oblicz siłę wypadkową i podaj jej zwrot.

1DANE
$F_{1} = 450 N (\to)$ $F_{2} = 380 N (\leftarrow)$
2SZUKANE
$F_{w} = ? [N]$
3WZÓR
$F_{w} = F_{1} - F_{2}$ Zwroty są przeciwne, więc od większej siły odejmujesz mniejszą.
4OBLICZENIA
$F_{w} = 450 N - 380 N$ $F_{w} = 70 N$

SPRAWDZONO JEDNOSTKI

[N] - [N] = [N] ✓

Odpowiedź: Siła wypadkowa ma wartość 70 N i zwrot w prawo — wygrywa pierwsza drużyna.

ZAD. 3

Plecak ma masę 6 kg. Oblicz jego ciężar.

1DANE
$m = 6 kg$ $g = 10 \frac{N}{kg}$
2SZUKANE
$F_{g} = ? [N]$
3WZÓR
$F_{g} = m \cdot g$
4OBLICZENIA
$F_{g} = 6 kg \cdot 10 \frac{N}{kg}$ $F_{g} = 60 N$

SPRAWDZONO JEDNOSTKI

[kg] \cdot [\frac{N}{kg}] = [N] ✓

Odpowiedź: Ciężar plecaka wynosi 60 N.

Przelicznik jednostek działu

cm → m (: 100)
mm → m (: 1000)
km → m (· 1000)
g → kg (: 1000)
t → kg (· 1000)
min → s (· 60)
h → s (· 3600)

Wszystkie jednostki z klas 7–8 w jednym miejscu: przelicznik jednostek.

Materiały do działu

WYDANIE A–E · W PRZYGOTOWANIU

Sprawdzian A–E w przygotowaniu

Do tego działu nie ma jeszcze arkusza w grupach A–E. Poćwicz na zadaniach powyżej i na kartach pracy poniżej.

Więcej do tego działu

Zestaw kart pracy · 7,90 złWielkości fizyczne, jednostki i pomiary, fizyka klasa 7

W sklepie →

Uwagi: typowe błędy

Wynik podany dokładniej niż mierzy przyrząd (stoper co 0,1 s, a w odpowiedzi 4,3333 s).
Mylenie masy i ciężaru: masa w kilogramach, ciężar to siła w niutonach.
Dodawanie sił o przeciwnych zwrotach — wtedy się je odejmuje, a zwrot ma większa siła.

Dlaczego wynik pomiaru to średnia?

Każdy pomiar jest obarczony niepewnością. Średnia z kilku pomiarów jest bliższa prawdziwej wartości niż pojedynczy odczyt.

Czym różni się kierunek od zwrotu siły?

Kierunek to prosta, wzdłuż której działa siła (np. pozioma). Zwrot mówi, w którą stronę tej prostej (w prawo albo w lewo).

UWAGA DLA NAUCZYCIELA

Do tego działu NKML ma na razie zestaw 10 kart pracy z kluczem (wielkości, jednostki, pomiary). Sprawdzian w grupach A–E jest w przygotowaniu.