RYS. 8.1 — ELEKTROSTATYKA

Elektrostatyka — sprawdzian z fizyki, klasa 8

Pierwszy dział klasy 8: ładunki, elektryzowanie i oddziaływania. Zadania obliczeniowe są tu krótkie — liczysz ładunek po zetknięciu kulek i liczbę elektronów.

Grupa A — PDF za darmo ↓Ściąga wzorów

Lista kontrolna przed sprawdzianem

budowa atomu: protony, neutrony, elektrony
ładunek elektryczny, jednostka 1 C, ładunek elementarny
elektryzowanie przez tarcie, przez dotyk i przez indukcję (wpływ)
oddziaływanie ładunków jednoimiennych i różnoimiennych
przewodniki i izolatory, uziemienie
elektroskop i jego działanie
zasada zachowania ładunku

UWAGA: W większości podręczników to dział 1 klasy 8.

Ściąga wzorów: Elektrostatyka

Poz.	Wzór	Oznaczenia	Jednostka
W1	$q = n \cdot e$	$q$ — ładunek, $n$ — liczba elektronów (nadmiar lub niedobór), $e = 1, 6 \cdot 1 0^{- 19} C$	$C$
W2	$q_{1}^{'} = q_{2}^{'} = \frac{q _{1} + q _{2}}{2}$	ładunek dwóch jednakowych metalowych kulek po zetknięciu	$C$
W3	$q_{1} + q_{2} = const$	zasada zachowania ładunku w układzie izolowanym	$C$

Rozwiąż jak fizyk

liczby sprawdzone programem

3 zadania typowe dla sprawdzianu z tego działu, każde w 4 krokach: dane, szukane, wzór, obliczenia ze sprawdzeniem jednostek.

ZAD. 1

Dwie jednakowe metalowe kulki mają ładunki +6 nC i −2 nC. Kulki zetknięto i rozsunięto. Jaki ładunek ma każda z nich?

1DANE
$q_{1} = + 6 nC$ $q_{2} = - 2 nC$
2SZUKANE
$q^{'} = ? [nC]$
3WZÓR
$q^{'} = \frac{q _{1} + q _{2}}{2}$ Kulki są jednakowe, więc ładunek dzieli się po równo. Znaki trzeba uwzględnić.
4OBLICZENIA
$q^{'} = \frac{+ 6 nC + ( - 2 nC )}{2} = \frac{4 nC}{2}$ $q^{'} = + 2 nC$

SPRAWDZONO JEDNOSTKI

[nC] : 2 = [nC] ✓

Odpowiedź: Każda kulka ma ładunek +2 nC. Razem nadal +4 nC — ładunek jest zachowany.

ZAD. 2

Ciało ma ładunek $q = - 3, 2 \cdot 1 0^{- 18} C$ . Ile ma nadmiarowych elektronów? Ładunek elementarny $e = 1, 6 \cdot 1 0^{- 19} C$ .

1DANE
$q = - 3, 2 \cdot 1 0^{- 18} C$ $e = 1, 6 \cdot 1 0^{- 19} C$
2SZUKANE
$n = ?$
3WZÓR
$q = n \cdot e \Rightarrow n = \frac{∣ q ∣}{e}$
4OBLICZENIA
$n = \frac{3 , 2 \cdot 1 0 ^{- 18} C}{1 , 6 \cdot 1 0 ^{- 19} C} = 2 \cdot 1 0^{1}$ $n = 20$

SPRAWDZONO JEDNOSTKI

[C] : [C] = liczba (bez jednostki) ✓

Odpowiedź: Ciało ma 20 nadmiarowych elektronów — dlatego jego ładunek jest ujemny.

ZAD. 3

Kulka A ma ładunek +4 nC, kulka B −8 nC, a kulka C jest obojętna. Wszystkie są jednakowe. Najpierw zetknięto A z B, potem B z C. Jakie ładunki mają kulki na końcu?

1DANE
$q_{A} = + 4 nC, q_{B} = - 8 nC, q_{C} = 0$
2SZUKANE
$q_{A}^{'}, q_{B}^{''}, q_{C}^{'} = ? [nC]$
3WZÓR
$q^{'} = \frac{q _{1} + q _{2}}{2} (przy ka \overset{z}{˙} dym zetkni ę ciu)$
4OBLICZENIA
$A z B: \frac{+ 4 + ( - 8 )}{2} = - 2 nC$ $B z C: \frac{- 2 + 0}{2} = - 1 nC$ $q_{A}^{'} = - 2 nC, q_{B}^{''} = - 1 nC, q_{C}^{'} = - 1 nC$

SPRAWDZONO JEDNOSTKI

suma: - 2 - 1 - 1 = - 4 nC = 4 - 8 + 0 ✓ ✓

Odpowiedź: Na końcu A ma −2 nC, B i C po −1 nC. Suma −4 nC jest taka sama jak na początku.

Przelicznik jednostek działu

nC → C (· 10⁻⁹)
μC → C (· 10⁻⁶)
mC → C (: 1000)

Wszystkie jednostki z klas 7–8 w jednym miejscu: przelicznik jednostek.

Sprawdzian do wydruku

WYDANIE A · BEZPŁATNE

Grupa A sprawdzianu

Elektrostatyka: pełny arkusz grupy A do wydruku (bez klucza). Rozwiąż go na czas, jak na lekcji.

Pobierz PDF ↓

WYDANIE A–E · Z KLUCZEM

Grupy A–E, klucz, punktacja

Elektrostatyka — sprawdzian z fizyki, klasa 8, grupy A–E. W sklepie Nie każ mu liczyć!

3,90 złW sklepie →

Więcej do tego działu

Kartkówka A–E · 3,90 złElektrostatyka

Grupa A gratis (PDF)W sklepie →
Karty pracy A–E · 3,90 złElektrostatyka

Karta A gratis (PDF)W sklepie →

Uwagi: typowe błędy

Przy elektryzowaniu przez tarcie przechodzą elektrony, a nie protony.
Ciało naelektryzowane dodatnio ma niedobór elektronów, a nie „nadmiar protonów”.
Elektroskop pokazuje, że ciało jest naelektryzowane, ale sam nie mówi, jakim znakiem.

Czym różni się elektryzowanie przez dotyk od indukcji?

Przy dotyku część elektronów przechodzi na drugie ciało. Przy indukcji ciała się nie stykają — ładunki w przewodniku tylko się przesuwają.

Dlaczego naelektryzowany grzebień przyciąga skrawki papieru?

Grzebień przesuwa ładunki w papierze (polaryzuje go). Bliższa strona ma ładunek przeciwny, więc przyciąganie przeważa.

UWAGA DLA NAUCZYCIELA

Sprawdzian „Elektrostatyka” w grupach A–E (ładunki, elektryzowanie, przewodniki i izolatory, oddziaływania) plus kartkówka i 5 kart pracy.

Zestaw w sklepie →